HỘI NGHỊ BIỂN ĐỔI KHÍ HẬU COP26 VÀ NHỮNG HÀNH ĐỘNG THỰC TIỄN TẠI VIỆT NAM

Biến đổi khí hậu là một trong những thách thức lớn nhất đối với nhân loại, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái, tài nguyên môi trường và cuộc sống của con người.

Hội nghị Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP) là hội nghị thường niên tổ chức trong khuôn khổ Công ước khung Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC), là nơi họp chính thức của các bên tham gia UNFCCC nhằm đánh giá quá trình đương đầu với biến đổi khí hậu.

Ngày 1/11/2021, hơn 120 lãnh đạo quốc gia có phiên thảo luận về các giải pháp chống biến đổi khí hậu diễn ra ở Glasgow, Scotland, Vương quốc Anh. COP26 là viết tắt của Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia UNFCCC (26th Conference of Parties to the UNFCCC).

Tại COP26, đại diện các quốc gia cùng các tổ chức phi chính phủ và các nhà lãnh đạo doanh nghiệp tập hợp và thể hiện cam kết trong việc làm chậm biến đổi khí hậu. Đồng thời các bên tham gia đàm phán, trao đổi để đưa ra các cam kết và tham gia các sáng kiến ​​mới, những mục tiêu đầy tham vọng đến năm 2030 (các quốc gia được yêu cầu cập nhật kế hoạch hành động khí hậu quốc gia 5 năm một lần, gọi là NDC).

Các đại biểu tại một phiên thảo luận trong khuôn khổ Hội nghị lần thứ 26 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP26) tại Glasgow, Anh, ngày 8/11/2021. (Ảnh: AFP/TTXVN)

COP26 đặt ra mục tiêu  chính là đạt được mức phát thải carbon ròng bằng “0” (net-zero emissions), nghĩa là cắt giảm phát thải khí nhà kính về mức càng gần 0 càng tốt, có thể thông qua chuyển đổi sang nền kinh tế xanh và năng lượng tái tạo vào giữa thế kỷ này. Đồng thời tăng cường tài chính để giúp các nước nghèo hơn chuyển đổi sang năng lượng sạch và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Các mục tiêu khác bao gồm loại bỏ dần việc sử dụng than và tạo ra các giải pháp bảo tồn, phục hồi hoặc tái tạo các bể chứa cacbon tự nhiên, chẳng hạn như rừng.

Việt Nam là một thành viên tích cực với cam kết giảm phát thải, tại COP26, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh ba thông điệp quan trọng. Các cam kết mạnh mẽ và những ý kiến đóng góp có trách nhiệm của Việt Nam tại Hội nghị được cộng đồng quốc tế đánh giá cao, mở ra nhiều cơ hội hợp tác về tăng trưởng ít phát thải, thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Tại Việt Nam, Đồng bằng sông Cửu Long là một trong những vùng bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi biến đổi khí hậu. Mực nước biển dâng cao thêm 1m sẽ có 10,8 triệu người ở đồng bằng sông Cửu Long và đồng bằng sông Hồng chịu ảnh hưởng, có khoảng 10,21% GDP,  7,14% diện tích đất nông nghiệp, 28,67% diện tích đất ngập nước và 10,74% diện tích đô thị sẽ bị ảnh hưởng (số liệu năm 2020).

Ngay sau COP26, Việt Nam đã nghiêm túc và nhanh chóng triển khai cam kết của mình thông qua việc thành lập Ban chỉ đạo Quốc gia triển khai thực hiện cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP26 do Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính làm Trưởng Ban. Việt Nam đang tiếp tục tích cực để sớm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý liên quan, dùng một luật để sửa nhiều luật; nghiên cứu, xây dựng các kế hoạch, biện pháp, lộ trình cụ thể; rà soát, điều chỉnh các chiến lược, quy hoạch có liên quan; huy động nguồn lực đầu tư cho hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu… để thực hiện các cam kết này. Trong lĩnh vực năng lượng, Việt Nam đang rà soát, hoàn thiện quy hoạch phát triển điện lực quốc gia, thúc đẩy phát triển mạnh các nguồn năng lượng điện tái tạo, chuyển đổi điện than sang năng lượng sạch một cách phù hợp, bền vững, bảo đảm công bằng, công lý.

Việt Nam đã xây dựng Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi năm 2020 (Chương ứng phó với BĐKH) và Dự thảo Nghị định về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, bảo vệ tầng ozne theo hướng tiếp cận các quy định mới nhất trong đàm phán BĐKH, hoàn toàn phù hợp với các quy định mới nhất vừa được thông qua tại COP26 sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để huy động toàn xã hội thực hiện ứng phó với BĐKH.

Tuy nhiên, một số thách thức lớn mà Việt Nam đang phải đối mặt hiện nay đó là nguồn lực trong nước còn yếu,  khó tiếp cận với nguồn lực nước ngoài do vướng cơ chế, thủ tục hành chính. Nguồn nhân lực trong nước hiện chưa đáp ứng để áp dụng các công nghệ, quy trình sản xuất tiên tiến.

Trên cơ sở tích cực hợp tác, chia sẻ, học hỏi kinh nghiệm quốc tế để hỗ trợ triển khai các cam kết sẽ giúp Việt Nam tận dụng được các cơ hội phát triển năng lượng tái tạo, bảo vệ và phát triển rừng, ứng dụng công nghệ mới, và chuyển đổi cơ cấu kinh tế sang hướng xanh.